fbpx
  • +31(0)344 577 884
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
3D BIM model voor energiebesparing

Joop Hendriks (73) uit Zutphen is jaren als docent interieurkunde BIM verbonden geweest aan het Sint Lucas MBO te Eindhoven en Boxtel en werkte daar veel met SketchUp Pro, ArchiCAD en AutoCAD. Inmiddels is Joop met pensioen, maar is hij nog steeds actief met het 3D modelleren van gebouwen en interieurs. Zijn kennis op het gebied van 3D heeft hij recent nog in kunnen zetten voor een organisatie waar hij aan verbonden is. De laatste jaren spendeerde Joop Hendriks als vrijwilliger heel wat uren bij NIVON Allardsoog, een ‘doe-het-zelf-hotel’ voor natuurliefhebbers dat volledig door vrijwilligers wordt beheerd. Het is een ideale plek voor (korte) vakanties, weekendje weg of voor het organiseren van groepsbijeenkomsten. In deze gebruikerscase legt Joop uit hoe hij een BIM model uit SketchUp Pro heeft ingezet om de bestaande situatie van het Natuurvriendenhuis Allardsoog aanzienlijk te kunnen verbeteren.

 


3D Schetstekening van de huidige situatie van NIVON Allardsoog

 

“Omdat er in het pand veel energie wordt verbruikt, wilden we graag een energiezuiniger aanpak onderzoeken voor wat betreft de installaties voor gas, koud- en warmwater en de centrale verwarming. Hiervoor is in SketchUp Pro een 3D model op basis van de huidige plattegrond gemaakt om zo de nieuwe plannen en activiteiten voor alle medewerkers inzichtelijk te maken. Tegelijkertijd is in samenwerking met de brandweer vanuit dit model een ontruimingsplan opgesteld.”, vertelt Hendriks.

 


Het 3D SketchUp model en hieruit gegenereerde plattegrond in LayOut met bijbehorende foto’s

 

“Uit het 3D SketchUp model zijn alle noodzakelijke 2D tekeningen gegenereerd, van een schetsvel tot aan de installatietekening met LayOut ten behoeve van de CV-installatie. Daarnaast hebben we een kostenberekening gemaakt voor de aanpassingen van de installaties ten behoeve van het verminderen van het energieverbruik.”

 


De kostenberekening op basis van de voorgestelde plannen

 

“In de overzichtstekening is het hele proces zichtbaar gemaakt, inclusief de installatietekening voor de CV installatie.”, vervolgt Hendriks. “Bij het realiseren van renovaties en verbouwplannen, is inspraak en kennisoverdracht voor alle betrokkenen van belang om miscommunicatie en onnodige kosten te voorkomen. Met dit project voor het NIVON Allardsoog hebben we alles zo transparant en duidelijk mogelijk weergegeven in het 3D model en de daaruit voortvloeiende documentatie. Dankzij veelvuldig overleg had iedereen zijn eigen inbreng. Dit is ook duidelijk uitgewerkt in een eenvoudig interactief model voor iPhone/iPad (SketchUp Viewer) en de 2D documentatie. Zonder het gemak en de functionaliteiten van SketchUp en LayOut was ons dit waarschijnlijk niet gelukt.”, sluit Joop Hendriks af.

 


Overzichtstekening waarin het hele proces zichtbaar is gemaakt voor alle belanghebbenden

 

Over Nivon Natuurvrienden:
Nivon Natuurvrienden is een open vereniging waarin mensen met en voor elkaar werken aan een samenleving die eerlijk is en groen. Nivon faciliteert op allerlei manieren duurzame vrijetijdsbesteding en baseert zich op sociaal-democratische beginselen. Nivon heeft afdelingen, landelijke werkgroepen, natuurvriendenhuizen en kampeerterreinen, telt 20.000 leden en is lid van NFI (Nature Friends International).


 
Freyr lost probleem met thermisch comfort op met PreDesign

Met de release van SketchUp 2021 in november 2020 kregen de gebruikers toegang tot een nieuwe tool genaamd PreDesign. Dit betreft een onderzoekstool voor het eerste ontwerpstadium, waarbij de ontwerper informatie krijgt over de invloed van het lokale klimaat op zijn ontwerp. De tool is inmiddels al een welkome versterking gebleken voor enkele architectenbureaus, waaronder Freyr Architecten uit Alphen aan den Rijn. Architect Matthijs Kraan, tevens SketchUp trainer bij SketchUp Studio, legt uit hoe PreDesign hen namelijk heeft geholpen met het oplossen van een bestaand probleem in hun eigen kantoorpand.

Freyr Architecten is een architectenbureau uit Alphen aan den Rijn. Het pand aan de Antonie Van Leeuwenhoekweg hebben ze niet zelf ontworpen, maar ze werken er wel dagelijks in en lopen in de zonnigere maanden van het jaar vaak tegen welbekende problemen aan. Matthijs Kraan vertelt: “Wat heel bijzonder is aan het pand waarin we gevestigd zijn, is dat onze volledig glazen gevel zonder enige vorm van zonwering is uitgevoerd. In de winter is het dan al snel comfortabel als de zon doorbreekt, maar vanaf eind februari tot eind oktober kunnen eigenlijk alle jaloezieën dicht vanwege de zon. Zeker in de zomer is het gewoon erg heet binnen.”

 


Het pand van Freyr Architecten aan de Anthony van Leeuwenhoek te Alphen aan den Rijn

 

Gelukkig beschikt het pand over een warmtepomp en deze draait - zeker in de zomermaanden - de nodige overuren om het gebouw koel te krijgen en te behouden. “Dan voel je aan de ene kant de zon het kantoor opwarmen en de andere kant hoor je een apparaat loeien om het koel te krijgen. Dat is dus de Nederlandse manier van duurzaam bouwen.”, vervolgt Kraan.

Matthijs Kraan vroeg zich af of de nieuwe tool PreDesign wellicht een oplossing voor dit probleem zou kunnen bieden. Daarvoor heeft hij een project aangemaakt in PreDesign met de exacte locatiegegevens van het kantoorpand en het dichtstbijzijnde weerstation. Op basis van deze gegevens krijgt hij dan de beschikking over waardevolle informatie over het lokale klimaat in de verschillende seizoenen en de invloed hiervan op zijn ontwerp. Op basis van deze gegevens kan vervolgens een evaluatie gemaakt worden van verschillende types beglazing, zonwering en bovenlicht.

“Voor ons was in dit geval het onderdeel Shading (beschaduwing / zonwering) heel belangrijk, omdat de zon in dit geval de oorzaak van het probleem is. Bij de analyse van de impact van de zon zag ik dan ook gelijk heel veel rood aan de zuidzijde van ons gebouw. Dat noemen ze in PreDesign de ‘Frequent detrimental sun’ (frequent schadelijke zon) en daar word je als architect eigenlijk niet blij van. Zeker als je ziet dat de ‘Beneficial sun’ (de zon die zorgt voor wat extra thermisch comfort) in verhouding dan erg laag is. Dat is namelijk het zonlicht waar je iets aan hebt in de donkere maanden van het jaar.”

 


Analyse van de impact van de zon, waarbij de schadelijke zon overduidelijk impact heeft

 

PreDesign biedt de gebruiker vervolgens een aantal strategieën voor zonwering aan met elk hun eigen resultaat. “De optie ‘Eggcrate’ (zonwering in matrixvorm) zorgt er bijvoorbeeld voor dat de schadelijke zon in de zomer wordt buiten gehouden. Echter houdt het in de winter ook nagenoeg alle gewenste zon tegen. Bij de optie ‘Brise Soleil’ (horizontale zonwering) is de impact van de schadelijke zon al nagenoeg verdwenen en behouden we in de wintermaanden toch het voordeel van het zonlicht dat het kantoor van wat extra comfort voorziet.”, aldus Kraan.

Alle geboden strategieën geven dus direct een helder beeld van de impact van de zonwering op zowel de schadelijke als de voordelige zon. Er wordt dus direct duidelijk wat de beste zonwering-strategie voor een kantoorpand zou kunnen zijn, maar ook welk type HVAC of klimaatsysteem hier aan gekoppeld kan worden. “Hulp van een goede installateur of adviseur zou hierbij uitkomst kunnen bieden om het beste van twee werelden te combineren, zodat het op een effectieve en bovenal efficiënte manier ingezet kan worden.”, adviseert Kraan.

 


De verschillende zonwering-strategieën, inclusief de impact hiervan op de schadelijke en voordelige zon

 

Nu heeft Freyr Architecten de PreDesign tool voor een bestaand gebouw gebruikt, maar eigenlijk vinden ze het bij dit architectenbureau ook een geschikte tool om een ontwerp mee te starten. Kraan geeft aan: “De gebruiker krijgt direct feedback op wat men kan verwachten en waar in het bouwkundige ontwerp rekening mee gehouden dient te worden. Uiteraard is dit niets nieuws onder de zon. In mijn studietijd kwam ik een boek tegen dat dateert uit de jaren zestig. Hierin werden onderwerpen besproken die in mijn eigen, destijds actuele studieboeken als nieuw verkondigd werden. Zo werd bijvoorbeeld gesproken over het tegengaan van de zon. Je kunt werken met luifels die zo diep zijn dat je in de winter nog wel genoeg zonlicht binnen krijgt of de vorm van het gebouw zo maken dat je een optimale, natuurlijke ventilatie en isolatie kunt krijgen. Alle geboden oplossingen zijn er dus al heel lang.”

“Echter leven we hier in Nederland en dan draait het uiteindelijk altijd om het kostenplaatje. In het Bouwbesluit is de minimale eis dan ook direct de maximale eis. De architect die ons gebouw heeft ontworpen heeft dus niet bewust die luifels achterwege gelaten. Waarschijnlijk zijn ze uit kostenoverweging wegbezuinigd. Hierdoor kunnen we PreDesign dus eigenlijk zien als een tool die we als architect kunnen gebruiken om de opdrachtgever te overtuigen dat het niet alleen gaat om de initiële bouwkosten, maar juist ook om de exploitatiekosten. Hoeveel energie is er nodig om het pand op een comfortabele manier te kunnen gebruiken? In mijn ogen mag daar nu best wel eens meer op gefocust worden om zo een grotere bijdrage te kunnen leveren aan de betere en duurzamere wereld waaraan iedereen nu zoveel behoefte heeft.”, sluit Kraan af.


Stichting Aap

Stichting AAP is al jaren een trouwe gebruiker van SketchUp Pro en heeft hiermee vele projecten voor dierenverblijven en bijbehorende oplossingen afgerond. In deze use case vertelt Jan Beeke - voorman Technische Dienst - hoe hij en zijn team recent SketchUp en LayOut succesvol hebben ingezet voor de renovatie van een eilandbrug en het ontwerpen van een dierenvangkooi.

De Brug

“Als de apen geestelijk en lichamelijk weer zo goed mogelijk in orde zijn, worden ze in groepen samengevoegd. Om ruimte te maken voor andere dieren in nood, zoekt AAP voor de gevormde groepen een permanente plek bij herplaatspartners; Goede dierentuinen en parken door heel Europa en zelfs daarbuiten. Tot het zover is, kunnen ze op de Apeneilanden terecht. De Apeneilanden zijn, zoals de naam al zegt, vier royale eilanden waarop meerdere verblijven zijn gerealiseerd. De buitenverblijven zijn groen, ruim en voorzien van allerlei klimtoestellen. Genoeg te beleven dus!”

De oude brug

De oude brug

“De Apeneilanden zijn daarom niet alleen een tussenstation voor groepen die in afwachting zijn van herplaatsing, maar worden ook gebruikt voor groepen waar moeilijk een nieuw onderkomen voor gevonden kan worden. Hier is voldoende ruimte om apen langdurig te kunnen huisvesten.”

“Om op deze apeneilanden te komen moet je over een houten brug welke aan vervanging toe is. We hebben zelf het ontwerp voor de nieuwe brug getekend en de aanvullende informatie erbij geplaatst. Dit is de tekening zoals deze wordt aangeboden aan de Gemeente Almere, voor de vergunningsaanvraag. Het fijne voor ons is dat we door dit zelf te tekenen veel kosten kunnen besparen en snel kunnen werken. Omdat we zelf ontwerpen in SketchUp, kunnen we eenvoudig aan het ontwerp ‘sleutelen’. Omdat SketchUp eenvoudig in gebruik is, is het ook voor ons, ondanks dat we niet elke dag tekenen, een prima te gebruiken programma!”

De oude brug

Dit is de tekening zoals deze wordt aangeboden aan de Gemeente Almere, voor de vergunningsaanvraag

Eilanden Vangkooi

“Een van de eerste ontwerpen die we met Sketchup hebben gedaan is het tekenen en doorontwerpen van een vangkooi, welke nodig is als de dieren een jaarlijkse medische check krijgen of ergens tegen ingeënt dienen te worden. Natuurlijk worden de groepen ook verplaatst en uiteindelijk weer uitgeplaatst naar een zo natuurlijk mogelijke omgeving.”

“Deze vangkooi helpt daarbij. Omdat deze zeer nauwkeurig geconstrueerd dient te worden, ook door partnerorganisaties in het buitenland, wilden we er een tekening van hebben die deze details weergeeft. Enerzijds wilden we een 3D overzicht hebben voor de dierverzorging zodat ze kunnen meedenken over het ontwerp. Anderzijds wilden we voor onze metaalafdeling graag op een zo eenvoudig mogelijke manier 2D aanzichten hebben zodat de constructeur/lasser ermee overweg kan.”

“In het verleden werden zaken zoals deze gemaakt en daarna uitgeprobeerd. De dierverzorging krijgt nu voordat we ook maar iets gaan maken 3D pdf-tekeningen en een video animatie van het gevraagde product. Pas als alles akkoord is op de tekentafel gaat het naar de metaalwerkplaats voor montage.”

Dit is de tekening van de kooi in LayOut

Dit is de tekening van de kooi in LayOut

“Doordat we nu in SketchUp een prima eenvoudig te gebruiken, maar professioneel tekenprogramma hebben gevonden, besparen we veel tijd en dubbel werk achteraf.” 


Een compleet melkveebedrijf met SketchUp

Joris van Veen, Remon Slotman en Jan de Vries mochten samen als onderdeel van hun afstudeertraject een compleet melkveebedrijf ontwerpen en zijn hiermee afgestudeerd aan de AERES Hogeschool te Dronten. Niet alleen de tekening, maar ook de economie, logistiek, inzet van arbeid, managementstijl, praktische werkbaarheid en de technische resultaten waren een onderdeel van het ontwerp. Al deze verschillende aspecten zijn samengekomen in een uitgebreid 3D model, waarvoor uiteraard SketchUp Pro gebruikt is. In deze case legt Joris van Veen uit waarom ze tot dit specifieke ontwerp zijn gekomen.

 

 

“Ons uitgangspunt was een melkveebedrijf op het zuidereiland van Nieuw-Zeeland dat besloot om de 1.500 melkkoeien niet meer jaarrond buiten te houden, maar om een stal te bouwen waarin de koeien gehuisvest kunnen worden. Dit betekent dat de gehele bedrijfsopzet verandert en die verandering hebben wij uitgedacht. Ons doel was om met hetzelfde aantal koeien een aanzienlijke melkproductie-stijging te realiseren.”, vertelt Joris.

 

 

Op naar de tekening. “Om het bedrijf heen ligt circa 800 hectare waarop zowel gras als maïs verbouwd kan worden. De 800 hectare die om het bedrijf heen ligt biedt meer dan voldoende opties voor het samenstellen van een efficiënte beweiding én een wisselteelt tussen gras en maïs. De ronde vorm van het land heeft te maken met de beregeningsinstallatie die in de zomer nodig is en vanuit het centrale punt van het bedrijf zal rondgaan.”

 

 

Om 1.500 koeien te kunnen huisvesten hebben de studenten ervoor gekozen om drie stallen voor 500 koeien te bouwen, die op een efficiënte manier met elkaar verbonden zijn. “Bij de stallen zijn verschillende kuilplaten gebouwd voor de opslag van gras- en maiskuil. Dit biedt het bedrijf voldoende opslagcapaciteit. De melkstal is centraal gelegen op het boerenbedrijf en ingericht op een efficiënte manier die vaker voorkomt in Nieuw-Zeeland. In de melkstal worden koeien gemolken, kunnen behandelingen uitgevoerd worden en is er de mogelijkheid om koeien te separeren. Alle handelingen met koeien op het bedrijf worden rond de melkstal uitgevoerd en in de drie grote stallen worden de koeien voor de rest met rust gelaten. De ronde wachtruimte kan meer dan 500 koeien houden en kan met de beweegbare hekken meerdere groepen tegelijk houden waardoor het wisselen van groepen snel gaat en er efficiënt gemolken kan worden. Bij de melkstal zijn tevens meerdere tarwesilo’s aanwezig om in bulk tarwe op te kunnen slaan.”, vervolgt van Veen.

 

 

“Om zo goedkoop mogelijk te bouwen is de centrale drijfgang tussen de stallen en de melkstal niet overkapt en slechts voor de helft onderkelderd. Dit betekent dat er beperkte mestopslag aanwezig is op het bedrijf. In combinatie met de mestscheider en bijbehorende mestsilo voor dunne fractie en mestplaat voor dikke fractie zou dit voldoende zijn voor 2 maanden. De opslagcapaciteit kan uitgebreid worden door het plaatsen van een extra silo. De dikke fractie uit de mestscheider wordt in de stallen gebruikt als beddingmateriaal in de ligboxen.”

De stallen zijn ontworpen voor een hoog dierwelzijn, lage bouwkosten en een goede praktische werkbaarheid. De vrije overspanning van 34 meter geeft overzicht en draagt een dak van golfplaten. “De open zijkanten en nok moeten zorgen voor voldoende natuurlijke ventilatie in de zomer. Bouwen met hout in plaats van metaal is een keuze die vooral de uitstraling ten goede komt. De gehele stal is gebouwd naar Nederlandse maten en adviezen.”, aldus Joris van Veen.

 

 

“Ondanks dat de koeien in Nieuw-Zeeland kleiner zijn dan in Nederland, moet dit bedrijf grotere koeien gaan fokken om een productiestijging te kunnen realiseren. Hierbij bieden de stallen de mogelijkheid om de grotere koeien te beschermen tegen de hitte in de warme Nieuw-Zeelandse zomers.”

Bij het bouwen van de stal is niet meer beton gebruikt dan nodig om de kosten zo laag mogelijk te houden: “De dichte vloer en het buizenvoerhek zijn zowel vanuit kostenoogpunt als dierwelzijnsoogpunt geplaatst. In de stal is voldoende ruimte voor de koeien om te bewegen en er zijn meer dan voldoende drink en voederplaatsen aanwezig. De oversteken zijn afsluitbaar met buizen waardoor werknemers gemakkelijk koeien naar de melkstal kunnen drijven. De ligboxen zijn diepstrooiselboxen die worden gevuld met gescheiden mest wat voor de koeien zeer comfortabel is. Koeverkeer is in deze stallen makkelijk te regelen waardoor er efficiënt gewerkt kan worden.”

Joris van Veen geeft aan dat hij nog pagina’s kan doorgaan over hoe dit ontwerp is opgezet en aan welke details allemaal zijn gedacht. “Het was een prachtig project om aan te werken en hopelijk inspireert het medestudenten en boerenbedrijven bij het ontwerpen van nieuwe dingen.”, sluit hij af.

 


OTO - We willen de stad beter en gezonder maken

OTO werkt aan de steden en landschappen van morgen. Het bedrijf is in 2018 opgericht door landschapsarchitect Alexander Herrebout. Het werk van OTO varieert van concrete ruimtelijke ontwerpen tot ontwerpend onderzoek en visies voor stad en landschap.

Deze blogpost is een bijdrage van CADkoop Nederland B.V. (officieel SketchUp Gold Reseller) en is eerder hier gepubliceerd.

‘We willen dat op verschillende schaal doen’, vertelt Alexander. ‘Zowel op regionale schaal als in detail zoals bijvoorbeeld straatmeubilair. We zijn niet per se specialisten, we willen juist erg breed georiënteerd zijn. We werken met een vast team van 5 medewerkers en daarnaast huren we geregeld specialisten in bij de uitwerking van onze opdrachten.

Opdrachtgevers

Projecten die OTO vaak uitvoert zijn opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, energietransitie, ecologie, circulaire economie, gezondheid en duurzame mobiliteit. Opdrachtgevers zijn voornamelijk overheden (provinciaal, regionaal of binnenstedelijk) en ontwikkelaars in Nederland en België.

Ontwikkeling in de markt

‘We zien natuurlijk al enige tijd dat klimaat en biodiversiteit een steeds grotere rol spelen in de landschapsarchitectuur. We willen graag groen terugzien, ook of misschien wel juist binnenstedelijk. Daarnaast is de belevingscomponent steeds belangrijker. Als we een project uitvoeren dan kijken we zowel naar het systeem (wat doet het, wat lost het op?) als naar de vormgeving en beleving (is het mooi, doet het een beroep op mijn zintuigen?)’, legt Alexander uit. ‘Het betreft vaak werken, gezond zijn en beleving. Deze zaken willen we terugzien bij de uitwerking van een project’.

Software

‘Voor de uitwerking van onze projecten hebben we verschillende software tot onze beschikking. SketchUp Pro gebruiken we om bijvoorbeeld snel vergelijkende opties te testen. Dat werkt voor ons heel snel en intuïtief. Daarnaast gebruiken we in deze fase ook geregeld Rhino. Dat geeft ons veel vrijheid in vormen. Voor de verdere uitwerking stappen we over op BricsCAD Pro. Hierin gaan we dimensioneren, plankaarten maken en isometrie aanbrengen. SketchUp Pro en Rhino werken in de conceptuele fase erg prettig terwijl BricsCAD voor ons juist prettiger werkt in detail. Het is meer maatvast en doordat het op .dwg is gebaseerd is het ook goed uitwisselbaar.

Voor het maken van impressies gebruiken we graag SU Podium en Enscape. Ook hierbij geldt dat het voor ons snel en intuïtief werkt. In SU Podium hebben we heel vlot een mooie render gemaakt en bij Enscape is het letterlijk een druk op de knop. Het voordeel bij Enscape is dat we samen met de opdrachtgever door het ontwerp kunnen lopen. Ook de bibliotheek in Enscape is erg mooi.

Visie

In de toekomst wil Alexander graag met relevante projecten bezig blijven. ‘We willen de stad beter en gezonder maken’, licht hij toe. ‘Ons portfolio is goed maar deze willen we wel blijven uitbreiden. Verder zou ik ook onze software nog slimmer in willen zetten.

Ik denk er bijvoorbeeld aan om meer parametrisch te werken of door onze verschillende pakketten te koppelen aan elkaar. Ik begreep dat er een koppeling is tussen Rhino en BricsCAD en dat ik SketchUp Pro-modellen ook rechtstreeks in BricsCAD kan importeren. Dat maakt het werk voor ons nog makkelijker, leuker en waarschijnlijk ook verfijnder. Voorlopig genoeg te doen dus’, sluit Alexander af.






Gegevens
OTO Landscape Architects
Stadhuisplein 9-15
3012 AR Rotterdam
otolandscape.nl

Nieuwsgierig geworden? Lees meer over SketchUp Pro, Rhino en Enscape.


Nieuwsbrief

Vul op deze pagina uw gegevens in en blijf op de
hoogte van al het nieuws rond SketchUp Pro.

Contact

Uw SketchUp Pro importeur:

Design8 bv
Edisonstraat 24 | 4004 JL TIEL, Nederland

T +31 (0)344 577 884
W www.design8.eu
E info@design8.eu